CTO Zuid

'S-Hertogenbosch, Innosportlab, Maurice Aarts, Nederlands turnteam, Smart Rings, Turnen,

Smart Rings: een Nederlandse innovatie

Samen met de Europese gymnastiekbond UEG en de wereld gymnastiekbond FIG, Janssen-Fritsen, Nederlandse gymnastiekbond KNGU, subsidie vanuit de Provincie Noord-Brabant en drie studenten van de TU Eindhoven ontwikkelden InnoSportLab ’s Hertogenbosch de ‘Smart Rings’. Maar wat is dat nu eigenlijk? En wat is het voordeel voor het Nederlands turnteam? Op deze vragen geeft Maurice Aarts ons een antwoord.

De Smart Rings Toolbox
”De ‘Smart Rings Toolbox’ is een verzameling van vier producten en diensten. Een van de tools die daar in zit, is de Smart Rings Jurytool. Deze biedt de jury tijdens grote kampioenschappen bij het ringen turnen een betere en eerlijkere beoordeling van de houdingtijd van de krachtelementen. Bij turnen heb je krachtelementen, zwaai elementen en een afsprong. Elk krachtelement moet minimaal twee seconden aangehouden worden. De juryleden moeten ongeveer zes punten tegelijk in één ogenblik beoordelen. Bijvoorbeeld of de armen helemaal recht zijn, liggen de polsen niet op de ringen en zijn de benen gestrekt. Eén van deze zes onderdelen is de houdingtijd. Deze moet de jury parallel aan de andere criteria beoordelen en noteren. Een mens kan het verschil van 1,8 en 2,0 seconden houdingtijd niet goed onderscheiden, een computer kan dat wel. Voor een uitslag tijdens een wedstrijd is dit enorm belangrijk: het kan het verschil zijn tussen de 2e en de 8e plaats blijkt uit eerdere analyses!”

De combinatie is de kracht
”De jurytool combineert objectieve en subjectieve gegevens van een ringenoefening. Objectief is wat je filmt en meet, daar zit een high speed video achter en de krachtuitoefening van de turner die gemeten wordt op de ringen. Daarnaast heb je ook de subjectieve expert input nodig van een jurylid om het exacte begin en einde van een houding aan te geven. In de interface van de Smart Rings jurytool ziet een jurylid hierna direct of de houding lang genoeg is aangehouden. Met de jurytool kan de jury direct na de oefening alle houdingen van de ringenoefening zien: één houding te kort of twee houdingen te kort of wellicht wel meer. Door de combinatie van objectieve en subjectieve data is de jurytool ontzettend nauwkeurig en snel geaccepteerd door de internationale gymnastiekbonden UEG en FIG.”

Hoe zijn de Smart Rings ontstaan?
”De Coachtool is van de Jurytool afgeleid. Het is ontstaan door een coach met de vraag: ik heb een turner, die is super sterk, maar kan niet goed recht, symmetrisch, zwaaien. Daarvoor moet je rechts en links evenveel kracht geven. Er is toen gekeken naar het in kaart brengen van wat er tijdens de oefening gebeurde. Samen met drie studenten van de TU Eindhoven is een ringstel uitgerust met allerlei sensoren. Daarmee konden we heel snel zien dat er aan een kant veel meer kracht werd gezet dan aan de andere kant. Vervolgens ging ik naar Janssen-Fritsen en die gaf aan het erg interessant te vinden. Zij kwamen met het idee om de krachtsensoren van de binnenkant van de ringen te verplaatsen naar boven in de balk. Dan hadden we kans dat het in een wedstrijd gebruikt kon worden. In 2013, op het WK in Antwerpen, was een eerste verse van de Smart Rings voor het eerst voor de internationale turnwereld te zien in de VIP-ruimte van Janssen-Fritsen. De hele turnwereld was daar aanwezig, inclusief de organisatie van het EK Turnen van 2014. Die kwamen naar ons toe samen met de mensen van de Europese turnbond UEG: we hebben een probleem met het beoordelen van de houdingtijd. En zo is het allemaal begonnen.”

Voordeel voor het Nederlandse turn team?
”Wat we onder andere ook in de toolbox hebben gestopt, is de afgeleide van de Jurytool: de Coachtool. Deze geeft exact na twee seconden vasthouden van een houding een auditief signaal. Op die manier kan de sporter zijn eigen oefening tijdens de training ‘intrainen’ op gevoel van tijd. Turners gaven aan naar mate ze dichter bij het einde van een oefening kwamen, het gevoel van tijd slechter werd. Hiermee wordt op dit moment alleen door het Nederlandse team mee getraind. Wij (InnoSportLab) zitten in Den Bosch en het Nederlandse Herenteam zit met de centrale trainingen vaak in Den Bosch. En de KNGU is een partner van ons en van jullie. Die hebben dat voordeel, maar anderen dus niet. De Nederlanders hebben op het afgelopen EK in Cluj-Napoca in Roemenië geen enkele houdingsfout gemaakt!”

‘’Veel langer dan we dachten’’
”De reactie van de meeste topturners bij het gebruik van de Coachtool is: de houdingstijd is allemaal een stuk langer dan we dachten. Ze zien allemaal de waarde van het systeem, omdat ze zich nu beter kunnen voorbereiden op de uitvoering van hun ringenoefening. Dit leidt uiteindelijk tot een hogere score.”

”In de toolbox zit dus de jurytool, de coachtool, de apparaten en de analyse. In de toekomst willen we graag dat de gegevens via internet kunnen ontvangen. Zodat deze van andere locaties uit de hele wereld uitgelezen kunnen worden. Dus een analysetool op afstand.
We willen ervoor zorgen dat we het product wat we nu hebben – en wat een dienst is richting de turnbonden – ook om kunnen zetten in een product dat turntrainingscentra over de hele wereld kunnen kopen.”

Maurice Aarts is opgeleid als bewegingswetenschapper (VU Amsterdam) en als docent Lichamelijke Opvoeding (Fontys Sporthogeschool). Maurice is sinds 2010 werkzaam als manager van het InnoSportLab ’s-Hertogenbosch – Innovatie in Gymnastische sporten, gevestigd in ‘De Plek’ in Den Bosch.